Waarom documenteren zo belangrijk is
Uit de Belgische EU-GBV-enquête blijkt dat 74,1% van de mannelijke slachtoffers van partnergeweld uitsluitend psychologisch geweld meemaakt. Kleineren, dreigen, isoleren, controleren: elk voorval apart lijkt "niet erg genoeg", maar samen vormen ze een patroon van dwingende controle. Precies dat patroon moet je zichtbaar kunnen maken.
Documenteren beschermt je ook tegen omgekeerde beschuldigingen (DARVO), waarbij je partner zichzelf als slachtoffer presenteert — een tactiek die vaak opduikt rond en na de scheiding.
Het incidentenlogboek
Noteer per voorval, zo snel mogelijk na de feiten:
- Datum, tijdstip en plaats
- Wat er precies gezegd of gedaan werd — letterlijke citaten werken beter dan samenvattingen
- Wie erbij was of iets kan hebben gehoord (kinderen, buren, bezoek)
- De impact op jou: niet kunnen slapen, je ziek melden, angst om thuis te komen
Houd het kort en feitelijk; interpretaties en verwijten verzwakken je logboek. En cruciaal: bewaar het buiten bereik van je partner. Niet op een gedeelde computer of tablet, niet op papier in huis. Mail elk voorval naar een nieuw, geheim e-mailadres of naar een vertrouwenspersoon — zo krijgt elke notitie automatisch een datumstempel. Lees ook de tips over digitale veiligheid in het veiligheidsplan.
Digitale bewijzen
- Screenshots — met datum, tijdstip en naam van de afzender zichtbaar in beeld
- Exporteer volledige gesprekken (WhatsApp, Messenger, sms) in plaats van losse fragmenten: context maakt geloofwaardig
- Bewaar de originelen op je toestel en maak een back-up naar een veilig account
- Verwijder niets — ook geen berichten die jou onflatteus lijken
- E-mails: bewaar ze en stuur ze door naar je veilige adres
Medische documentatie
Ga naar je huisarts, ook als er geen fysieke letsels zijn. Laat je psychische klachten registreren: slaapproblemen, piekeren, angst, somberheid — en vertel de context erbij, zodat die in je medisch dossier staat. Meerdere consultaties over een langere periode tonen later het patroon en de impact.
Bij fysieke letsels kan je arts een omstandig medisch attest opstellen: een gedetailleerde beschrijving van de objectieve vaststellingen en jouw relaas, eventueel met foto's als bijlage. Vraag er expliciet naar en bewaar je exemplaar op een veilige plek.
Getuigen en indirect bewijs
- Mensen die iets zagen of hoorden: buren, familie, vrienden, collega's — noteer wie wat weet
- Mensen aan wie je er destijds over vertelde: hun verklaring bevestigt dat je verhaal niet achteraf bedacht is
- Financiële documenten: rekeninguittreksels die tonen dat je geen toegang had tot geld of alles moest verantwoorden
Mag je gesprekken opnemen?
Een gesprek opnemen waaraan je zelf deelneemt, is in België in principe niet strafbaar: artikel 314bis van het Strafwetboek betreft het opnemen van communicatie waaraan je niet deelneemt. De opname verspreiden — bijvoorbeeld delen op sociale media — kan wél strafbaar zijn. Gebruik opnames dus alleen voor je advocaat, de politie of de rechter; de rechter beoordeelt vrij welke bewijswaarde hij eraan geeft.
Wat weegt juridisch?
In Belgische strafzaken geldt een vrij bewijsstelsel: de rechter beoordeelt alle regelmatig verkregen bewijselementen vrij. Geen enkel stuk hoeft op zich sluitend te zijn. Een logboek, berichten, medische attesten en getuigen versterken elkaar — en een aantoonbaar patroon weegt zwaarder dan één losstaand incident.
Overweeg je een stap naar de politie? Lees dan hoe aangifte doen verloopt en wat je mag verwachten. Voel je je onveilig bij het verzamelen van bewijs, bekijk dan eerst het veiligheidsplan of bel 1712 — gratis en anoniem. Bij acuut gevaar: zie hulp in crisis.
Veelgestelde vragen
Is een dagboek of logboek geldig bewijs?
Ja, als ondersteunend bewijs. In Belgische strafzaken geldt een vrij bewijsstelsel: de rechter beoordeelt de bewijswaarde van elk regelmatig verkregen bewijselement vrij. Een consequent bijgehouden, gedateerd en feitelijk logboek versterkt je geloofwaardigheid, zeker in combinatie met berichten, medische attesten en getuigen.
Hoe bewijs ik gaslighting of ander psychisch geweld?
Niet met één bewijsstuk, maar met een patroon: een incidentenlogboek, bewaarde berichten en e-mails, medische registratie van je klachten en verklaringen van mensen die iets zagen of aan wie je er destijds over vertelde. Samen maken die aannemelijk dat het niet om losse conflicten gaat, maar om een aanhoudend patroon van controle.
Mag ik in de telefoon van mijn partner kijken?
Nee, doe dat niet. Zonder toestemming toegang nemen tot iemands telefoon, e-mail of accounts kan in België strafbaar zijn als ongeoorloofde toegang tot een informaticasysteem (hacking), ook binnen een relatie en ook als je het wachtwoord kent. Zo verkregen bewijs kan bovendien tegen je werken en je geloofwaardigheid schaden. Documenteer wat jou wordt aangedaan, niet wat je bij je partner vermoedt.
Mag ik een gesprek met mijn partner opnemen?
Ja, in principe: artikel 314bis van het Strafwetboek betreft communicatie waaraan je niet deelneemt. De opname verspreiden kan wél strafbaar zijn. Gebruik opnames alleen voor je advocaat, de politie of de rechter; die beoordeelt de bewijswaarde.